Ta strona korzysta z cookies, czyli niewielkich plików zapisywanych w Twoim urządzeniu - dowiedz się więcej rozumiem

Narzedzia

Siła Natury
sadasd

Dwór Kossaków

Późnobarokowy Dwór Kossaków z XVIII wieku, murowany z kamienia i cegły został wpisany do rejestru zabytków województwa w 1968 r. pod numerem A/972/68. Wpis obejmuje całość dworu wraz z parkiem o powierzchni 0,5 hektara. Dwór w Górkach Wielkich, zamieszkały w latach późniejszych przez Zofię Kossak, został zbudowany w 1734 r. dzięki staraniom Heleny Maksymiliany Marklowskiej, żony Hieronima Marklowskiego, dawnego włodarza Górek. W 1802 r. majątek przeszedł w ręce księcia Alberta Sasko-Cieszyńskiego, syna króla polskiego Augusta III Sasa. Po bezpotomnej śmierci księcia dobra przejął arcyksiążę Karol Ludwik Habsburg. Habsburgowie na terenie Śląska Cieszyńskiego prywatne majątki książąt cieszyńskich połączyli w dobra kameralne zwane Komorą Cieszyńską. po upadku monarchii austriackiej Komorę Cieszyńską zlikwidowano, a jej majątek poddano parcelacji i znacjonalizowano.

W 1922 roku dwór wraz z przyległym mu folwarkiem wydzierżawił od skarbu państwa, a następnie w 1930 r. nabył na własność Tadeusz Kossak, syn Juliusza, protoplasty słynnego rodu, ojciec Zofii Kossak, która wraz z synami w dworze zamieszkała w 1922 r. po śmierci swojego pierwszego męża. W skład majątku liczącego 132 hektary wchodziły: dwór, spichlerz-gorzelnia, obora z lodownią do przechowywania mleka, stodoła, domek ogrodnika oraz łąki i pola uprawne. Wkrótce, bo w 1932 r. rozpoczęła się procedura związana z rozwiązywaniem problemu zadłużenia majątku, którego likwidacji pragnął uniknąć Tadeusz Kossak. Ze względu na pogarszającą się sytuację Zofia Kossak przejęła inicjatywę w walce o zachowanie majątku i w tej sprawie skontaktowała się z ówczesnym wojewodą śląskim Michałem Grażyńskim, działaczem harcerskim, a od 1931 r. przewodniczącym ZHP. On zaproponował przejęcie od Kossaków części majątku, mając na celu przeznaczenie go na ośrodek kształcenia starszyzny harcerskiej. Dwór pozostał w rękach rodziny.

Po zakończeniu II wojny światowej, 6 bądź 8 maja 1945 r., pod nieobecność właścicieli, dwór spłonął. Jego dwuspadowy dach, strych i piętro pochłonął ogień. Po powrocie z emigracji w 1957 r. Zofia Kossak wraz z mężem zamieszkała w domku ogrodnika (obecnie Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej), marząc o odbudowie dworu, który coraz bardziej popadał w ruinę. Dzięki staraniom Zygmunta Szatkowskiego w 1968 r. wpisano dwór do rejestru zabytków, zaznaczając, iż obiekt ten ma poważne znacznie dla historii i charakterystyki regionu. Od 1998 r. zaczęto prace nad przywróceniem życia w dworze tak, aby uratować cenny zabytek. Dzięki Fundacji im. Zofii Kossak oraz dotacji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na przeprowadzenie prac remontowo-konserwatorskich udało się zabezpieczyć ruiny przed dalszymi zniszczeniami. Z kolei dofinansowanie z funduszy unijnych dało możliwość ożywienia dworu, w którym obecnie działa Centrum Kultury i Sztuki "Dwór Kossaków", będącym animatorem kultury, organizując prelekcje, warsztaty, konferencje, wystawy, koncerty, plenery artystyczne. W 2011 r. dwór zdobył najwięcej głosów w IV edycji konkursu Polska pięknieje - 7 cudów funduszy europejskich.

Godziny otwarcia:
poniedziałek-niedziela: 9.00 -17.00
wstęp wolny 

Dane kontaktowe:
Fundacja im. Zofii Kossak
Górki Wielkie, ul. Stary Dwór 4
tel. (33) 851 03 51

www.dworkossakow.pl