Gmina Brenna

17.08.23 - 100-lecie BDZ „Przytulia” - Święto Kina

 

Godz. 11:00

- projekcja filmów animowanych dla dzieci

koszt: 3 zł

Godz. 17:00

- sentymentalny seans filmowy dla dorosłych

koszt: 6 zł

Godz. 20:00

- retro potańcówka, jak za dawnych lat: muzyka góralska oraz polska muzyka powojenna, regionalny poczęstunek

koszt: 6 zł

zapisy: 33 400 00 21, lub osobiście w Beskidzkim Domu Zielin "Przytulia", na wszystkie wydarzenia ilość miejsc ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń!

 

Historia: 
Budynek powstał w 1923 r., z inicjatywy Stowarzyszenia Młodzieży Katolickiej, pierwotnie nosił nazwę Dom Katolicko-Ludowy. Został wybudowany z oszczędności mieszkańców, dla całej breńskiej społeczności. W latach 20 czasopisma określały go – „pierwszym domem kultury na wsi Śląskiej”, i taką też pełnił rolę. Odbywały się w nim przedstawienia teatralne, mieściła się w nim biblioteka, tutaj było centrum kulturalne i narodowe Brennej.

Wyjątkowi byli również twórcy, budowniczy Domu. Można ich nazwać „budzicielami” górali, którzy wyprowadzili miejscowych z letargu ciemnoty, zacofania w czasy rozwoju, pracy społecznej, działalności narodowej. Postacie, które kierowały się ideami, dla nich żyli, i dla nich, nierzadko w czasie II wojny światowej, ginęli. To nasi lokalni bohaterowie, krzewiciele ducha narodu polskiego w Brennej, w miejscu, gdzie, w wyniku różnych kolei historycznych, od 600 lat, od pierwszych wzmianek na temat Brennej, aż do 1918 r., nie było Polski.

Po zakończeniu działań wojennych został przejęty przez władzę ludową i wykorzystany jako sala kinowa. Przez kilkanaście lat po wojnie w „Lokalu” odbywały się jeszcze przedstawienia teatralne, przede wszystkim jasełka i pasje. Na tym gruncie Józef Mach w 1948 roku utworzył Zespół Teatralny, który w 1963 roku został przekształcony w Zespół Regionalny „Brenna”, obecnie noszący imię swojego założyciela. Zarówno Zespół Teatralny, jak i Regionalny od samego początku związany był z budynkiem „Starego Kina”, gdzie nie tylko odbywały się próby i przedstawienia, ale również znajdowały się magazyny zespołu. Budynek stanowił siedzibę Zespołu.

W latach 80 drewniany budynek „Starego Kina” oddano do remontu. Po jego zakończeniu
w „Lokalu” siedzibę znalazł Gminny Ośrodek Kultury, stąd kolejna znana wśród mieszkańców nazwa budynku – GOK. Od początku lat 80. w jednym z jego pomieszczeń mieściła się Izba Regionalna, prezentująca wnętrze starej breńskiej chałupy, w drugim izba historyczna, upamiętniająca ruch oporu w Brennej.  Już wówczas budynek pełnił role edukacyjne, przyjmując do Izb wycieczki, dzieci i młodzież szkolną, aby pokazać kolejnym pokoleniom przeszłość Brennej, a także, by jak najwięcej ocalić od zapomnienia.

W 2015 r. roku pojawiły się problemy ze stanem technicznym budynku – nie spełnił wymagań w zakresie bezpieczeństwa i w całości został zamknięty.

Gmina Brenna zdecydowała się na ratowanie dawnego Domu Katolicko-Ludowego, znajdującego się w rejestrze zabytków województwa śląskiego. W 2017 r. przystąpiono do remontu. Zabytkowy budynek zachował swój stary charakter architektoniczny, ale zyskał nową funkcję - powstał Beskidzki Dom Zielin „Przytulia”, w którym znajduje się wystawa stała obrazująca funkcjonowanie ziół w kulturze górali śląskich. Zioła stanowią w niej motyw przewodni, który staje się przyczynkiem do przedstawienia kultury górali śląskich: w tym m.in. medycynę ludową, kuchnię, życie codzienne, wierzenia, magię, obrzędowość, ornamentykę, stroje góralskie, pasterstwo. W budynku znajduje się również wystawa historyczna, która przybliża powstanie budynku i jego budowniczych. Beskidzki Dom Zielin „Przytulia”, to również miejsce przedstawień teatralnych, koncertów, warsztatów, ćwiczeń sekcji muzycznych Bazy Talentów, a także miejsce spotkań Uniwersytetu III Wieku, Zespołów Regionalnych, Chóru Parafialnego.

Od 2018 r. w budynku realizowane są nowe zadania i funkcje. Kontynuowana jest spuścizna założycieli jednocześnie służąc turystom. Budynek pełni role edukacyjne, kulturalne
i integracyjne, kształtując tożsamość lokalnej społeczności i będąc strażnikiem niezwykłego dziedzictwa historycznego i kulturowego. W jego przestrzeni organizowane są prelekcje, wykłady, warsztaty, które przybliżają stare zwyczaje, tradycje i życie codzienne górali śląskich. Miejscowi, jak i turyści mają szansę w nowy atrakcyjny sposób, poprzez zabawę, warsztaty oraz wystawę sensoryczno-multimedialną zobaczyć dziedzictwo Śląska Cieszyńskiego.

Budynek poza funkcjami edukacyjnymi kształtującymi w odwiedzających wrażliwość na kulturę ludową, pełni również rolę depozytariusza spuścizny materialnej, jak i duchowej miejscowych górali. Prowadzone są spotkania, wywiady z mieszkańcami, którzy przekazując nam swoje wspomnienia, swoją wiedzę i umiejętności. Nagrywane są również filmy edukacyjne. Powstały już: „Śladami ognia” (obraz ukazujący obrzędowość Nocy Świętojańskiej w regionie), „Goiczek zielony” (film o zwyczajach Wielkiego Postu
i Wielkanocy) oraz „Brenna Ziołami Pachnąca” (zioła w obrzędowości). Filmy wyświetlane są podczas zwiedzania budynku.

Beskidzki Dom Zielin „Przytulia” jest niezwykły. Zabytkowy, stuletni drewniany budynek, pełni rozliczne funkcje, które mają na celu deponowanie spuścizny duchowej i materialnej Śląska Cieszyńskiego, ocalenie jej, ale również wykorzystanie w celach edukacyjnych
i promocyjnych naszego regionu.